7 - شيوه علمى شيخ اعظم برخى از دانشمندان متتبع هستند ولى محقّق نيستند و بعضى محقّق غير متتبعند ، ولى پاره‌اى از علما محقق و متتبع و متتبع محقّق هستند . شيخ اعظم از گروه سوم است و اگر كسى تنها به دو ميراث علمى و اثر گرانبهاى شيخ اعظم يعنى رسائل و مكاسب كه فهم آنها معيار اجتهاد است مراجعه كند تصديق خواهد كرد كه شيخ اعظم محقّق بىنظير و متتبعّى كم‌نظير بوده و مىتوان شيخ را در فقه و اصول با صدر المتألهين در حكمت و فلسفه مقايسه نمود كه هر دو بنيانگذار شيوهء استدلالى جديد در فن خود هستند و هر دو از عبّاد مخلص حق و از نوابغ بزرگ روزگار بوده‌اند رحمهما الله تعالى . شيوه جناب شيخ در مباحث علمى بدين‌سان است كه نخست يك مسئله فقهى يا اصولى را مطرح مىسازد و پيرامون آن ، به ذكر شعب و اقسام مسئله مىپردازد سپس اقوال را در هر بخش مىآورد سپس ادلّهء اقوال را يك‌به‌يك مطرح مىكند و با مقدماتى متين و عباراتى شيرين و كلماتى مختصر و مبين ، به تحليل مطلب مىپردازد و مطلبى را به قدرى تحكيم و تقويت مىكند و به عرش مىرساند كه انسان يقين مىكند كه حق همين است . سپس همين مطلب عرشى را تا فرش پائين مىآورد و با مقدماتى متين‌تر از مقدمات پيشين مبناى قبل را منهدم مىسازد و با ادلّه قوىترى مطلب جديدترى را عرضه مىكند ، به گونه‌اى كه در نهايت تعجب ، انسان قطع پيدا مىكند كه مطلب همين است ، ولى براى بار سوم شاهد عظمت شيخ مىگردد و با بياناتى رساتر نظر سومى ابراز مىدارد .